Инновац, технологи дамжуулалт

Оюуны өмчийг ерөнхийдөө 2 хуваадаг:
1. Аж үйлдвэрийн өмч
2. Зохиогчийн эрх
Аж үйлдвэрийн өмчид хамаарах бүтээл бол аж үйлдвэр, түүний хөгжилтэй салшгүй холбоотой бүтээл бөгөөд улсын бүртгэлд орж эрхийн хамгаалалт хийснээр түүнийг захиран зарцуулах онцгой эрх үүснэ. Аж үйлдвэрийн өмч:
• Шинэ бүтээл
• Ашигтай загвар
• Бүтээгдэхүүний загвар
• Барааны тэмдэг
• Газар зүйн заалт
Эдгээр аж үйлдвэрийн өмчид хамаарах бүтээлд буюу шинэ бүтээл, ашигтай загвар, бүтээгдэхүүний загвар, барааны тэмдгийг эрхийн хамгаалалт хийлгэхийн тулд Оюуны Өмчийн Газар (ОӨГ)-т мэдүүлэг бүрдүүлэн өгч, тодорхой хэмжээний шалгуур хангасан тохиолдолд эрх эзэмшигчид нь албан ёсоор патент (шинэ бүтээл, ашигтай загвар, бүтээгдэхүүний загвар) эсвэл гэрчилгээ (барааны тэмдэг, газар зүйн заалт) олгосноор хүчин төгөлдөр болдог. Эрхийн хамгаалалт хийгдсэн оюуны өмч бол зөвхөн тухайн улсын нутаг дэвсгэрт зөвхөн эрх эзэмшигч нь захиран зарцуулдаг эрхтэй юм. Өөрөөр хэлбэл монопол эрх болно. Эрх эзэмшигч нь энэхүү давуу эрхээ ашиглан бизнесийн үйл ажиллагаа явуулах, эсвэл эрхээ бусдад лицензээр хэрэглүүлэх, худалдах гэх мэтээр ашиглаж, эдийн засгийн үр ашиг хүртэнэ.
Зохиогчийн эрхийн бүтээлд оюуны бүтээлч үйл ажиллагаагаар туурвисан шүлэг, дуу, тууж, жүжгийн зохиол, уран зураг, компьютерын программ зэрэг бүтээл орно. Зохиогчийн эрхийн бүтээл нь бүтээлийг туурвингуут шууд (автоматаар) эрх нь үүсдэг онцлогтой. Харин бүтээлийнхээ талаар материал бүрдүүлэн ОӨГ-т мэдүүлэг гарган, бүтээлдээ зохиогчийн эрхийн гэрчилгээ авч бүртгүүлж болдог.

a. Эрдэм шинжилгээ, судалгааны ажлын үр дүн
Инновацын тухай хууль (линк), Улсын төсвийн санхүүжилтээр гүйцэтгэсэн эрдэм шинжилгээ, туршилт, зохион бүтээх ажлын үр дүнд бий болсон оюуны өмчийг өмчлүүлэх, эзэмшүүлэх журам (линк)-ын хэрэгжилтийг хангах үүднээс ШУА-ийн Технологи дамжуулах журам (линк)-ыг 2017 онд батлагдсан. Журмыг үндэслэн 2012 оноос хойш улсын төсвийн хөрөнгөөр гүйцэтгэсэн судалгааны ажлын үр дүнд бий болсон оюуны өмчийн эзэмшигчийн эрхийг хувь судлаачаас байгууллагын өмчлөлд шилжүүлэх ажлыг зохион байгуулж эхэлсэн.
Оюуны өмчийг эзэмших тухай Дараах тохиолдолд ШУА (харьяа хүрээлэн) оюуны бүтээлийг эзэмшинэ (Технологи дамжуулах журам 5.1). Үүнд:
• ШУА-ийн нөөц, эрдэм шинжилгээний зардал ашиглан бүтээсэн,
• ШУА-иас цалин, хөлс, тэтгэлэг авч хэрэгжүүлсэн судалгааны үр дүнд бүтээсэн,
• Албан үүргийн эсвэл гэрээгээр хүлээсэн үүргийн дагуу бүтээсэн,
• Иргэн хуулийн этгээдтэй ШУА-ийн байгуулсан гэрээт болон захиалгат судалгааны гэрээнд өөрөөр заагаагүй.
• Улсын төсвийн хөрөнгөөр (Жишээ нь: ШУТСан) гүйцэтгэх судалгааны ажлын гэрээнд өөрөөр заагаагүй
Дараах тохиолдолд зохион бүтээгч, зохиогч оюуны бүтээлийг эзэмшинэ (Технологи дамжуулах журам 5.2). Үүнд:
• Технологи дамжуулах журам 5.1-д заасан оюуны бүтээлийг ШУА эзэмших эрх үүсээгүй,
• ШУА оюуны бүтээлийг эзэмших эрхээсээ татгалзсан (Маягт А1- татах линк), • Зохион бүтээгч, зохиогч албан үүргийн дагуу болон гэрээгээр хүлээсэн үүргийн дагуу бүтээгээгүй,
• Зохион бүтээгч, зохиогч нь үндсэн ажлын цагаас бусад цагт, ШУА-иас гадуур бүтээсэн,
• Албан болон гэрээгээр хүлээсэн үүргийн дагуу боловч бие даасан судалгаа, туршилт хийхдээ ШУА-ийн нөөцийг төлбөртэйгөөр ашиглан бүтээсэн

Оюуны бүтээлдээ эрхийн хамгаалалт хийлгэх зохион бүтээгч, зохиогчид “Технологи задлах маягт”-ыг бөглөн ШУА-ийн Инновац, технологийн хэлтэс (ШУА-ийн төв байр 404 тоот/Оюуны өмч, технологи хариуцсан мэргэжилтэн badamkhatant@mas.ac.mn-линкээр)-т ирүүлнэ. Ирүүлсэн маягтын дагуу оюуны бүтээлийг бүртгэн урьдчилсан хайлт хийж, дүгнэлт гаргана.
ШУА нь Оюуны бүтээлд урьдчилсан хайлт хийж, дүгнэлт гаргасны дараа зах зээлд нэвтрүүлэх боломжтой эсвэл захиалгат төсөл, судалгааны ажлын гэрээнд оюуны өмчийн эрхийг хамгаалах үүрэг хүлээсэн бол бүтээлд эрхийн хамгаалалт хийлгэнэ. Зохион бүтээгч нь эрхийн хамгаалалт хийлгэхэд шаардлагатай бүтээлийн талаар дэлгэрэнгүй мэдээлэл, тодорхойлолтыг ирүүлнэ.
Оюуны өмчийн өргөдөл ШУА нь эрхийн хамгаалалт хийлгэхэд шаардагдах баримт бичгийг бүрдүүлэх, монгол, гадаад болон олон улсын оюуны өмчийн байгууллагад мэдүүлэг гаргах ажлыг зохион байгуулна. Зохион бүтээгч, зохиогч нь оюуны өмчийн байгууллагаас баталсан маягтын дагуу гаргасан өргөдлийн маягтыг бөглөж ШУА-д ирүүлнэ (Патентын тухай хууль 16.1). Өргөдлийн маягтыг доорх холбоосоор татна уу.

Шинэ бүтээл, ашигтай загварын мэдүүлгийн маягт татаж авах
Барааны тэмдэг, Газарзүйн заалтын мэдүүлгийн маягт татаж авах
Зохиогчийн эрхийн мэдүүлгийн маягт татаж авах
Технологи задлах маягт A2.pdf
Технологи задлах маягт A2 татаж авах (Word)